Leven vanuit Gods zelfgave
Men zegt wel eens dat er bij de evangelist Johannes geen instelling van de eucharistie is, maar toch komt de evangelielezing op Sacramentsdag uit het Johannes-evangelie. Sacramentsdag nodigt ons uit om stil te staan bij het mysterie dat het hart vormt van ons geloof: Christus die zichzelf tot voedsel geeft. In de lezingen van vandaag ontvouwt zich een diepe lijn: van het manna in de woestijn, over de gemeenschap rond het ene brood, tot Jezus zelf als het levende Brood uit de hemel. In de woestijn heeft God zijn volk gevoed met manna, brood dat zij niet kenden. Het was geen gewoon voedsel, maar een teken: de mens leeft niet van brood alleen, maar van alles wat uit Gods mond komt. Die reminder is essentieel. Want het brood dat God schenkt, is nooit alleen materieel. Het is een pedagogie van vertrouwen: leren ontvangen, leren afhankelijk zijn, leren dat leven gave is. Ook wij leven vaak alsof alles vanzelfsprekend is. Sacramentsdag doorbreekt die illusie: wat ons werkelijk doet leven, komt van God. Paulus maakt de sprong naar de Eucharistie: de Eucharistie is niet alleen persoonlijke devotie, maar gemeenschap. Omdat er één brood is, worden wij één lichaam. Het sacrament vormt ons tot één gemeenschap. Wij ontvangen niet alleen Christus — wij worden tot lichaam van Christus. Dat heeft gevolgen: wie dit brood deelt, kan niet verdeeld leven. Eucharistie schept eenheid, vraagt om verzoening, roept op tot liefde die zichtbaar wordt.
In het evangelie gaat Jezus nog verder: Hij is “het levende brood dat uit de hemel is neergedaald”. Hier gaat het niet meer alleen om teken of herinnering, maar om realiteit. Jezus geeft zichzelf. Zijn vlees is werkelijk voedsel, zijn bloed werkelijk drank. Het leven dat Hij geeft, is geen symbolisch leven, maar deelname aan zijn eigen leven met de Vader. Dit is een radicale claim. Het christelijk geloof staat of valt hiermee: God blijft niet op afstand, maar wordt voedsel, nabijheid tot in het meest concrete. Sacramentsdag vandaag. Wat betekent dit voor ons? Sacramentsdag is geen nostalgisch feest, maar een drievoudige uitnodiging: om te herinneren dat alles gave is, om te ontvangen (Christus komt tot ons in eenvoud van brood en wijn) en om lichaam van Christus voor de wereld te worden. De Eucharistie eindigt nooit aan de communiebank. Wie gevoed wordt, wordt gezonden. Het brood dat wij ontvangen, wil zichtbaar worden in daden van liefde, gerechtigheid en nabijheid. In de Eucharistie breekt God zichzelf open voor de mens. En wie dit Brood ontvangt, draagt reeds het leven dat nooit vergaat…
(B.N.)
