Het bijzondere oordeel
Het “bijzondere oordeel” (ook wel het persoonlijk oordeel genoemd – zie Katechismus van de Katholieke Kerk §1021-1022) is een belangrijk onderdeel van de katholieke eschatologie. Het verwijst naar het oordeel dat een ziel ondergaat direct na de dood, vóór het algemene oordeel aan het einde der tijden. De volgende Schriftverzen geven hier verschillende perspectieven op, die samen een rijk beeld vormen van dit moment. Op Christus-Koning lezen we Lucas 23, 42-43. Wanneer de berouwvolle misdadiger vraagt aan Jezus om aan hem te denken, wanneer Hij in Zijn koninkrijk komt, antwoordt Jezus: << Voorwaar, Ik zeg u, vandaag zult u met Mij in het paradijs zijn. >>
Dit vers toont hoe de berouwvolle misdadiger aan het kruis onmiddellijk na zijn dood deel krijgt aan het paradijs. Dit wordt vaak gezien als een bevestiging dat het bijzondere oordeel direct na de dood plaatsvindt, en dat de ziel dan al een bestemming krijgt (hemel, hel of vagevuur). Paulus zegt in 2 Korintiërs 5, 8 dat hij het verlangen heeft om na de dood bij Christus te zijn, wat impliceert dat er geen lange tussenfase is. Dit ondersteunt het idee dat de ziel na het sterven een oordeel ondergaat en dan bij God kan zijn. De schrijver van Filippenzen 1, 23 verlangt er ook naar om zo snel mogelijk “met Christus te zijn”. Beide schrijvers hebben het over het directe samenzijn met Christus na de dood, wat opnieuw wijst op een persoonlijk oordeel dat leidt tot een onmiddellijke bestemming. De schrijver van Hebreeën 9, 27 schrijft dat mensen “eenmaal sterven” en dat “daarna het oordeel volgt”. Dit vers is een kerntekst voor het katholieke begrip van het bijzondere oordeel. Het stelt duidelijk dat na de dood het oordeel komt, zonder te verwijzen naar een uitgestelde beslissing. Hebreeën 12, 23 verwijst naar de geesten van rechtvaardigen die al tot volmaaktheid zijn gekomen, wat impliceert dat zij na hun dood een oordeel hebben ondergaan en nu in de hemelse gemeenschap verkeren.
Kortom, de Katholieke Kerk leert dat de ziel bij het sterven een bijzonder oordeel ondergaat: dit oordeel bepaalt of de ziel naar de hemel, het vagevuur (voor zuivering), of de hel gaat. De hierboven genoemde Schriftteksten ondersteunen dit door te wijzen op een directe ontmoeting met Christus na de dood.
(B.N.)