Terug naar de catacomben?
De eerste lezing uit de ‘kleine profeet’ Maleachi spreekt over de dag van de HEER: een komende tijd van oordeel en zuivering. Kwaadwilligen zullen vergaan “als stro in het vuur”, terwijl voor de rechtvaardigen “de zon van gerechtigheid” zal opgaan met genezing. Het is een beeld van definitieve scheiding tussen rechtvaardigen en goddelozen. Maleachi is de naam van de profeet aan wie het laatste boek van het Oude Testament wordt toegeschreven. “Maleachi” betekent letterlijk ‘mijn boodschapper’ in het Hebreeuws. Het kan ook een eigennaam zijn, maar sommige geleerden denken dat het een titel is. Hij leefde waarschijnlijk in de 5e eeuw v.Chr., na de terugkeer uit de Babylonische ballingschap, in de periode van de herbouwde tempel in Jeruzalem. Maleachi klaagt over religieuze lauwheid, corruptie onder priesters, en roept op tot trouw aan het verbond. Hij kondigt de komst van “de dag van de HEER” aan, alsook een boodschapper die de weg bereidt. Het boek vormt een brug tussen het Oude en Nieuwe Testament; christenen zien in de “boodschapper” vaak een verwijzing naar Johannes de Doper.
Zo’n 6 eeuwen later voorspelt Jezus de verwoesting van de (tweede) tempel en de vervolging van zijn volgelingen. Het gaat niet alleen om historische gebeurtenissen (70 n.Chr.), maar ook om tekenen van het einde: oorlogen, aardbevingen, vervolging, hongersnoden, epidemieën. Wie volhardt, zal gered worden – een oproep tot trouw en standvastigheid. Beide lezingen kijken (voor)uit naar een beslissende ingreep van God in de geschiedenis. Oordeel en redding staan centraal: kwaad wordt vernietigd, rechtvaardigen ontvangen leven. Maleachi gebruikt kosmische beelden (zon van gerechtigheid), Lucas eerder historische en apocalyptische beelden (tempel, vervolging), maar beiden roepen op tot volharding en vertrouwen. Maleachi schetst het perspectief van hoop en gerechtigheid, Lucas legt uit dat dit gepaard gaat met lijden en volharding vóór de uiteindelijke verlossing.
Anno 2025 is de vervolging van christenen wereldwijd nog steeds een ernstig en groeiend probleem. Volgens het World Watch List 2025-rapport van Open Doors: 380 miljoen christenen (1 op de 7 wereldwijd) ervaren zware vervolging of discriminatie vanwege hun geloof – een stijging van 15 miljoen ten opzichte van 2024; in de top 50 landen van de ranglijst leven 310 miljoen christenen onder zeer hoge of extreme vervolging. Zo’n 7.679 kerken en christelijke eigendommen werden aangevallen of vernietigd; in China alleen al werden duizenden kerken gesloten. Top 10 van landen waar vervolging het hevigst is: Noord-Korea (voor de 23e keer op nr. 1), Somalië, Jemen, Libië, Soedan, Eritrea, Nigeria, Pakistan, Iran, Afghanistan. Autoritaire regimes in Centraal-Azië (zoals Kirgizië en Kazachstan) beperken religieuze vrijheid drastisch. In de Top 10 toch 9 moslimlanden. Het geweld door jihadistische groepen in Sub-Sahara Afrika (Nigeria, Burkina Faso, Mali, DR Congo) neemt toe. Soms moeten kerken opnieuw ondergronds gaan in landen als Algerije, Libië, Afghanistan en China door repressie en wetgeving. Vrouwen en meisjes worden vaak slachtoffer van gedwongen huwelijken en seksueel geweld als middel tot bekering of intimidatie. In conflictgebieden (Soedan, Jemen, Myanmar) zitten christenen klem tussen strijdende partijen. In Latijns-Amerika (Mexico, Nicaragua) neemt geweld door georganiseerde misdaad tegen christelijke gemeenschappen toe. Kortom: gaan we terug naar de catacomben? Volharding zal meer dan ooit moeilijk worden…
(B.N.)