De eerste zaligspreking
God houdt van nederigheid en oprechtheid, in contrast met menselijke trots of zelfgenoegzaamheid. Dat blijkt uit alle lezingen vandaag. Sirach, een Joodse schriftgeleerde en wijsgeer die rond 200 v.Chr. in Jeruzalem leefde, benadrukt dat God geen aanzien des persoons kent en luistert naar het gebed van de nederige en de verdrukte. Het gebed van de arme en de weduwe stijgt op tot God en wordt niet vergeten. Gods gerechtigheid is onpartijdig en Hij hoort wie oprecht en nederig is. In de tweede lezing beschrijft Paulus zijn leven als een offer en ziet zijn einde naderen. Hij vertrouwt op de Heer die hem zal redden en rechtvaardig belonen. In de evangelielezing vertelt Jezus de parabel van de Farizeeër en de tollenaar. De Farizeeër prijst zichzelf; de tollenaar smeekt om genade. Jezus zegt: “Wie zichzelf verhoogt, zal vernederd worden; wie zichzelf vernedert, zal verhoogd worden.”
Zowel Sirach als Lucas benadrukken dat God luistert naar de nederige, niet naar de trotse. Paulus vertrouwt op Gods rechtvaardige oordeel, niet op menselijke lof. Lucas toont dat zelfverheffing leidt tot afwijzing, terwijl oprechte bekering leidt tot vergeving. In alle drie lezingen is God degene die recht doet, redt en verhoogt wie op Hem vertrouwt. Nederigheid is het thema van de eerste zaligspreking van de Bergrede: God houdt van “mensen die weten dat ze God nodig hebben” (Mt 5, 3 in de BGT – vroeger letterlijk vertaald met “de armen van geest”).
(B.N.)