Blijde verwachting
De eerste lezing verwijst naar de nacht van de bevrijding uit Egypte. Het volk Israël wist van tevoren dat God hen zou redden, en ze vierden dit met vertrouwen. Het is een lofzang op het geloof van de voorouders die vertrouwden op Gods belofte. De Brief aan de Hebreeën, hoofdstuk 11, bevat het beroemde vers over het geloof: “Geloof is de zekerheid dat alles waarop we hopen werkelijkheid wordt, het overtuigt ons van de waarheid van wat we niet zien.” De auteur noemt Abel, Henoch, Noach, Abraham, Sara, Isaak, Jakob als voorbeelden van mensen die vertrouwden op Gods beloften, zelfs als die nog niet vervuld waren. Zo ging Abraham bijvoorbeeld “op weg zonder te weten waarheen.”
In het Evangelie roept Jezus zijn leerlingen op om waakzaam en bereid te zijn, want de Mensenzoon komt op een onverwacht moment. Hij spreekt over trouw in het kleine en het verwachten van de Heer als een dienaar die zijn meester opwacht. In Wijsheid en Hebreeën zien we mensen die leven vanuit een diep geloof in Gods belofte. In Lucas wordt dat geloof vertaald naar een houding van waakzaamheid en actieve verwachting. De dienaar in Lucas leeft alsof zijn meester elk moment kan terugkomen. In Lucas wordt de dienaar geprezen die zijn taak goed uitvoert, ook als de meester uitblijft. Deze drie lezingen vormen samen een krachtige meditatie over leven in geloof: vertrouwen op Gods beloften, ook als ze nog niet zichtbaar zijn, en leven in actieve verwachting. Ze nodigen uit tot een houding van innerlijke zekerheid, hoopvolle waakzaamheid en trouwe dienstbaarheid.
Het evangelie volgens Lucas wordt door de meeste bijbelwetenschappers gedateerd op tussen 70 en 100 n.Chr., ongetwijfeld na Marcus en vooral na de verwoesting van de tempel (70 n.Chr.). Lucas schrijft voor een niet-Joods, Grieks-sprekend publiek. Hij legt Joodse gebruiken uit en benadrukt dat Jezus’ boodschap universeel is — voor iedereen, niet alleen voor Israël. Lucas legt sterk de nadruk op de armen, vrouwen, vreemdelingen en zondaars; barmhartigheid en gerechtigheid. Lucas benadrukt de werking van de Heilige Geest meer dan de andere synoptische evangeliën. Jezus wordt vaak getoond als iemand die bidt, vooral op belangrijke momenten (bijv. bij zijn doop, voor zijn lijden). Lucas is de enige evangelist die een vervolg schrijft (Hnd). De evangelist vond waakzaamheid geboden ongeveer een halve eeuw na het verdwijnen van Jezus op aarde. Hoe is het gesteld met onze waakzaamheid zo’n 20 eeuwen later? Zijn wij nog in blijde verwachting?
(B.N.)